Stowarzyszenie Pisarzy Polskich

Oddział Kraków
image
image
Józef BARAN

Józef Baran

(ur. 17 stycznia 1947 w Borzęcinie k. Tarnowa) – poeta polski.


Ukończył technikum górnicze w Wałbrzychu oraz filologię polską w WSP w Krakowie. Debiutował w 1969 na łamach tygodnika „Życie Literackie”. Jego poezję odkrył Artur Sandauer. Od 1975 w dziennikarstwie, m.in. redaktor naczelny tygodnika „Wieści”, obecnie pracuje w „Dzienniku Polskim”.
Jego wiersze były inspiracją m.in. dla „Starego Dobrego Małżeństwa” i Elżbiety Adamiak. Tłumaczone były na kilkanaście języków, m.in. angielski, hebrajski, niemiecki, czeski, rosyjski.

NAGRODY ZA KSIĄŻKI:

Nasze najszczersze rozmowy” – Nagroda im. Andrzeja Bursy (1975),

  • Dopóki jeszcze” – Nagroda im. Stanisława Piętaka (1977),

  • W błysku zapałki” -Nagroda Fundacji Kościelskich w Genewie (1980) ,

  • Pędy i pęta” – Nagroda Funduszu Literatury (1984),

  • Nagroda Wojewody Krakowskiego za całokształt (1992),

  • Dom z otwartymi ścianami” – Krakowska Książka Miesiąca (2001),

  • Doroczne wyróżnienie PEN West Club w Los Angeles (za dwujęzyczny tom „W błysku. In a Flash” – 2001).

Publikacje:

  • Casa de paredes abiertas. Antología poética (1974-2006)” – Trea, Hiszpania 2008

  • Hymn poranny” – Londyn 2007

  • Tylko aż. Only so much”. Wersja polsko-angielska –  Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, 2007

  • Taniec z ziemią” – Poznań, Zysk i S-ka, 2006

  • Tragarze wyobraźni” – Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, 2006

  • Koncert dla nosorożca – dziennik poety z przełomu wieków” – Poznań, Zysk i S-ka, 2005

  • Zielnik miłosny i inne liryki” – Poznań, Zysk i S-ka, 2005

  • A wody płyną i płyną” – Toruń, Wyd. Adam Marszałek, 2004

  • Wyprawa po złote runo” – Kraków, Wyd. Edukacyjne, Kraków 2003

  • Spotkanie – Begegnung” – Kraków, Oficyna Konfraterni Poetów – 2003

  • (przekład na niemiecki Henryk Bereska)

  • Najdłuższa podróż” – Warszawa, Nowy świat, 2002

  • Dolina ludzi spokojnych” (fotografie – Jakub Ciećkiewicz) – Tarnów, Biblos, 2001

  • Dom z otwartymi ścianami” – Warszawa, Nowy Świat, 2001

  • Epifania słoneczna”: wiersze – Poznań, Arka, 1997

  • Majowe zaklęcie”: wiersze – Kraków, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, 1997

  • Zielnik miłosny”: wiersze – wyd. II, Konfraterania Poetów (1996)

  • Zielnik miłosny”: wiersze – Oficyna Konfraterni Poetów, Kraków – Jawor (1995)

  • Mała kosmogonia”: wiersze – Kraków, „Miniatura”, 1994

  • 115 wierszy” (wiersze z lat 1985-1993) – Tarnów, „Comdruk”, 1994

  • Śnił mi się Artur Sandauer”: rozmowy i wspomnienia

  • Kraków, Centrum Kultury Żydowskiej Na Kazimierzu, Hereditas Polono – Judaica, 1992

  • Pacierz Szwejka”: wiersze – Kraków, „Miniatura”, 1992

  • Wiersze wybrane” – Kraków, „Miniatura”, 1990

  • Skarga”: wiersze – Szczecin, „Glob”, 1988

  • Czułość”: poezje – Kraków, Miniatura, 1988, 1989

  • Autor! Autor!: Rozmowy z ludźmi pióra i palety.” – Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1986

  • Wiersze wybrane” – Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1984

  • Pędy i pęta”: wiersze – Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1984

  • W błysku zapałki”: wiersze – Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1979

  • Na tyłach świata”: wiersze – Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1977

  • Dopóki jeszcze”: wiersze – Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1976

Ważniejsze publikacje w antologiach poezji polskiej:

  • Dziecku.” – Warszawa: LSW, 1978,

  • Temat ojczysty” – Warszawa: LSW, 1979,

  • Kamień wiary” – Warszawa: “Michalineum”, 1985,

  • Spalony raj” – Warszawa: Wydaw. Archidiecezji warszawskiej, 1986,

  • Od Staffa do Wojaczka” – Łódź: Wydaw. Łódzkie, 1988,

  • Literatura współczesna źle obecna w szkole” – Wrocław: Ossolineum, 1990, 

  • Krajobraz poezji polskiej” – Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, 1992,

  • Być poetą” (2 wydania) – Gorzów Wielkopolski; “Silva rerum” 1991, 1992,

  • Po schodach wiersz” – Warszawa, Lud. Sp. Wyd., 1992, 1994, 

  • Poezja polska 1939 – 1991”, Warszawa: Wydaw. Szkolne i Pedagogiczne, 1994,

  • Antologia, Stare Dobre Małżeństwo” – Łódź, Oficyna Wyd. i Fon., 1995,

  • Ojcu” – Warszawa, LSW, 1995,

  • Ogród przedziwny” – Warszawa, Wyd. Szkolne i Ped., 1995, 

  • Od  Kochanowskiego do Szymborskiej” – Warszawa: Książka i Wiedza, 1997,

  • Literatura współczesna” (Podręcznik dla klas maturalnych)  – Poznań: Nakom, 1992, 1994, 1995, a także w innych podręcznikach szkolnych i w antologiach dla szkół podstawowych, gimnazjalnych i średnich.

Pojedyncze utwory ukazały się w zagranicznych przekładach angielskich, niemieckich, włoskich, hebrajskich, galijskich, szwedzkich i wszystkich językach słowiańskich. 

Przekłady książkowe:

  • Józef  Baran – “La Confession” (translated by Jerzy Gregorek) –  USA, Chattanooga, Tennessee, The Poetry Miscellany, 1997.

  • Józef  Baran – “Pochwała zabwienia” (pieriewod – Andriej Bazilewskij) – Rosja, Moskwa, Wyd. Wahazar, 1997 (Antologia 5 poetów)

Publikacje w antologiach poezji polskiej m.in.:

  • Himn na rkata”(polski poeti) – Sofia, Narodnaja mladzież, 1980.

  • Hledam, tedy Jsem” (Wybór Mlade Polske poezie) – Praga, Mlada Fronta, 1987.

  • Glaube, hoffnung, liebe” – Dusseldorg , Patmos Verlag, 1981

  • Szabdsag, Szerelem” – Oficyna Konfraterni Poetów, 1998

  • Veter Dawnih vrtnic”, Tone Pretnat – Ljubljana 1993 (antologia pesniskich prevodov 1964 – 1993).

  • Polskije poety XX w.”, Sankt – Pietierburg, wyd. Aletheia, 2000.

  • Tomu szczo boni suszcz”, Antologia wspołczesnej poezji polskiej – Lwiw, 1996. 

Publikacje w zagranicznych magazynach: m.in. w “Inostrannaja Literatura” i w “Miting Żurnal” (Rosja) “Revue Swetovej Literatury (Słowacja), “Literarni Mesicnik” (Czechy), “Item 77” (Izrael),”Vilenica 93” (Słowenia), „Lyric Poetry Review”, „Agni”, „Mid American review”  (USA) (wszystkie publikacje amerykańskie w 2004 – przekłady wiersza Barana Ewa Yarbrough)

Publikacje w edycjach zbiorowych:

  • Tomas Transtromer, Muzeum motyli. (rozdział „Jak by się było dzieckiem”) – Kraków, Oficyna Literacka, 1994

  • Leszek Czuchajowski, Moi wszyscy aniołowie. (wybór i posłowie) – Kraków, Wyd. Baran i Suszczyński, 1998

  • Max Hermann-Neisse, Twarz ludzka. Kraków, Wyd. Konfraternia Poetów, 1999 (współautorstwo w przekładach) 

Wiersze na nagraniach płytowych:

  • Makatki, Łódź Dalmafon 1990 (wyk. Stare Dobre Małżeństwo)

  • Czarny blues o czwartej nad ranem, Łódź, Dalmafon, 1991 (wyk. Stare Dobre Małżeństwo)

  • Atlantyda, Warszawa, Pomaton 1995 (wyk. Elżbieta Adamiak)

  • Live in Łowicz, Łódź, 1995 (wyk. Stare Dobre Małżeństwo)

  • Latawce pogodnych dni, Pomaton EMI 1996 (Stare Dobre Małżeństwo)

  • Głosy poetów, Polskie Radio Kraków, 1997

  • Miejska strona księżyca, Pomaton EMI 1998, (wyk.Stare Dobre Małżeństwo)

Ponadto dwa utwory wykonuje też Hanna Banaszak.